Dental 3D Baskıda Doğru Dalga Boyu Seçimi: 385nm mi 405nm mi?

Dijital diş hekimliği, son yıllarda üretim hızını, hassasiyeti ve klinik öngörülebilirliği kökten değiştirdi. Dental 3D baskı teknolojileri, cerrahi kılavuzlardan geçici kronlara, aligner modellerinden hassas dental modellere kadar geniş bir uygulama alanında standart haline geldi.

Ancak baskı kalitesini belirleyen tek faktör yazıcının çözünürlüğü değildir. Işığın dalga boyu (wavelength), baskının boyutsal doğruluğunu, biyouyumluluğunu ve uzun vadeli klinik güvenliğini doğrudan etkiler. Bu noktada dental dünyada en çok karşılaşılan soru şudur:

385nm mi, 405nm mi?

Bu yazıda, bu soruya pazarlama diliyle değil; optik fizik, fotokimya ve klinik gereksinimler üzerinden net bir yanıt veriyoruz.

385nm ve 405nm Arasındaki Temel Fiziksel Fark

UV tabanlı 3D yazıcılarda kullanılan ışık enerjisi şu denklemle ifade edilir:

E = h·c / λ

Dalga boyu kısaldıkça foton enerjisi artar.

Bu nedenle 385nm, 405nm’ye kıyasla daha yüksek enerjili bir ışık kaynağıdır.

Bu fark, reçine içindeki fotopolimerizasyon sürecini kökten değiştirir.

Nüfuz Derinliği (Dp) ve Hassasiyet İlişkisi

Dental uygulamalarda asıl kritik konu, ışığın ne kadar derine kontrolsüz şekilde yayıldığıdır.

• 385nm sistemlerde reçine ışığı daha hızlı emer ve kürleme kontrollü ve sığ gerçekleşir.
• 405nm sistemlerde ışık reçine içinde daha uzun mesafe kat eder ve light bleed (ışık sızması) oluşur.

📊 Laboratuvar ve optik analiz sonuçları:

• 385nm → Dp ≈ 0.09 mm
• 405nm → Dp ≈ 0.17 mm

Bu fark;

• mikro kanalların tıkanmaması
• keskin kenarların korunması
• negatif alanların dolmaması

gibi dental hassasiyet kriterleri için kritiktir.

XY ve Z Ekseninde Gerçek Hassasiyet

Yaygın bir yanılgı, çözünürlüğün yalnızca piksel boyutuyla belirlendiğidir.

Gerçekte:

• XY ekseni → ışık saçılımı (scattering)
• Z ekseni → through-cure (katman ötesi kürlenme)

tarafından belirlenir.

405nm sistemlerde:

• ışık saçılımı daha fazladır
• katman sınırları bulanıklaşır
• özellikle implant guide ve cerrahi şablonlarda tolerans kaybı oluşur

385nm DLP sistemlerde ise:

• ışık sadece hedef katmanda tutulur
• katman sınırları nettir
• mikron seviyesinde öngörülebilirlik sağlanır.

Şeffaf Reçineler ve Sararma Problemi

Aligner modelleri ve cerrahi kılavuzlar gibi şeffaf reçineler, dalga boyu seçimine karşı son derece hassastır.

• 405nm, şeffaf reçine içinden kolayca geçer→ kontrolsüz kürlenme→ geometrik bozulma→ zamanla sarı renklenme
• 385nm, reçine matrisi tarafından daha seçici emilir→ daha az foto-başlatıcı ihtiyacı→ daha berrak ve stabil parçalar

Bu nedenle şeffaf dental uygulamalarda 385nm fiilen bir standarttır.

Biyouyumluluk: Klinik Güvenlik Bir Opsiyon Değildir

Ağız içi kullanılan parçalar için asıl risk, artık monomer salınımıdır (HEMA, UDMA vb.).

405nm sistemlerde:

• reaksiyonu başlatmak için daha fazla foto-başlatıcı gerekir
• dönüşüm derecesi düşer
• sitotoksik kalıntı riski artar

385nm sistemlerde:

• TPO ve BAPO gibi foto-başlatıcılar maksimum verimle aktive olur
• yüksek dönüşüm derecesi elde edilir
• ISO 10993 uyumluluğu daha güvenli sağlanır  .

DLP (385nm) vs. LCD (405nm): Sadece Baskı Değil, Sistem Ömrü

Uzun vadede toplam sahip olma maliyeti (TCO) açısından 385nm DLP sistemler, yüksek ilk yatırımına rağmen daha avantajlıdır.

Doğru Teknolojiyi Ne Zaman Seçmelisiniz?

• Hobi / düşük toleranslı modeller → 405nm LCD
• Dental modeller (orta hassasiyet) → 405nm kabul edilebilir
• Cerrahi guide / geçici restorasyon / şeffaf uygulamalar → 385nm DLP zorunlu
• Mikro detay / kanal yapıları → 385nm DLP

Sonuç: Işık, Malzemenin Bir Parçasıdır

Dental 3D baskıda hassasiyet yalnızca mekanik bir konu değildir.

Işığın kimyayı nasıl yönettiği, nihai parçanın kalitesini belirler.

• 405nm → erişilebilir, ekonomik, ancak sınırlı
• 385nm → endüstriyel doğruluk, biyouyumluluk ve klinik güven

Profesyonel dental üretimde doğru dalga boyu, görünmeyen ama sonucu belirleyen en kritik bileşendir.